Cách buộc goreum và những lỗi thường gặp

Goreum (고름) là cặp dải vải giữ cho jeogori (저고리), áo khoác ngắn, hoặc durumagi (두루마기) khép lại. Áo không có khuy, nên hai dải này làm việc kết cấu chứ không phải trang trí. Bách khoa toàn thư Văn hoá Dân tộc Hàn Quốc xác định goreum có từ cuối thời Goryeo, khi jeogori ngắn lại và chiếc thắt lưng đời trước biến mất; đến cuối thời Joseon, khi jeogori của nữ ngắn đi rất nhiều thì hai dải lại rộng bản và dài ra. Phần lớn rắc rối của người mới xảy ra trước khi thắt nút chứ không phải trong lúc thắt.

Hai dải phân theo dài ngắn, không phải trái phải

• Dải dài rủ xuống từ geotgit (겉깃), nửa cổ áo phía ngoài, tức bên nằm ở trên.
• Dải ngắn rủ xuống từ angit (안깃), nửa cổ áo phía trong, tức bên gài xuống bên dưới.

Nhớ theo trái phải là hỏng ngay khi bạn mặc jeogori nam hoặc durumagi (두루마기), áo choàng ngoài dài. Hãy so độ dài thay vì so bên. Durumagi, và một số jeogori, còn có thêm một dải hẹp gọi là sokgoreum (속고름), dải buộc bên trong dành cho vạt khuất; phải buộc dải đó trước, không thì cặp dải bên ngoài sẽ không nằm ngay ngắn.

Chỉnh chima và phần malgi trước đã

Malgi (말기) là phần cạp bản to ở trên cùng của chima (치마), chiếc váy quấn. Cổng thông tin văn hoá của Quỹ Thủ công và Thiết kế Hàn Quốc cho biết trong thế kỷ 20, phần cạp này được cải biên thành một thân áo giống gi-lê, dưới ảnh hưởng của đồng phục nữ sinh.

• Sokbaji (속바지), quần mặc trong ống rộng, và sokchima (속치마), váy lót, mặc trước tiên, rồi đến tất beoseon (버선) — mặc váy vào rồi thì cúi xuống rất bất tiện. Không có váy lót thì váy ngoài chẳng có dáng.
• Chỗ hở phải nằm ở phía sau, và vạt ngoài quấn vòng lại để kết thúc ở phía bên trái người mặc — tức bên phải của người nhìn khi đứng phía sau lưng — chồng lên đường giữa lưng khoảng 7-10 cm.
• Buộc dây ở phía trên ngực rồi đẩy nút sang một bên. Nút nằm chính giữa phía trước sẽ làm áo bị đội lên.

Cách buộc

• Mỗi tay cầm một dải, đặt dải ngắn bắt chéo lên dải dài.
• Luồn dải ngắn xuống dưới dải dài rồi vòng ngược lên qua, kéo lại thành một nút đơn.
• Gấp một dải thành một chiếc vòng, gọi là go (고).
• Luồn dải còn lại qua chiếc vòng đó.
• Kéo cả hai dải lại cho khít và chỉnh chiếc vòng hướng về phía bên trái người mặc.

Cũng cổng thông tin ấy đăng hai phiên bản cho ba bước cuối: dải ngắn tạo thành chiếc vòng và dải dài luồn qua, hoặc dải dài nằm dưới tạo thành chiếc vòng còn dải ngắn quấn quanh rồi rút ra. Cách nào thì cuối cùng bạn cũng có một chiếc vòng và một đầu dải buông xuống, và kéo cái đầu ấy là cả nút bung ra.

Những lỗi thường gặp

• Thắt nơ hai vòng như buộc dây giày. Kiểu hoàn thiện truyền thống chỉ có một vòng.
• Cài áo sai chiều. Jeogori ngày nay cài về bên phải.
• Dongjeong (동정), dải vải trắng khâu dọc mép cổ áo, bị hở ra. Hãy kéo nó sát vào cổ trước khi buộc bất cứ thứ gì.
• Hai đầu dải lệch nhau. Hai dải nên buông xuống gần bằng nhau, và chiếc vòng nên nhô ra khỏi seopseon (섶선), đường may chéo ở thân trước, một chút.
• Bỏ qua váy lót, rồi thắc mắc vì sao dáng áo lại bẹp.

Chỗ mà cách làm thật sự khác nhau

Hướng cài vạt không phải lúc nào cũng cố định. Một nghiên cứu về trang phục cho rằng jwaim (좌임), lối cài về bên trái, đã biến mất sau giai đoạn đầu Goguryeo và nay chỉ còn trong yeomseup (염습), việc mặc áo cho người đã mất; giáo sư Park Sun-hee của Đại học Sangmyung chỉ ra rằng tranh tường trong mộ Goguryeo cho thấy cả hai hướng cùng tồn tại bên nhau. Độ chồng vạt váy và hướng nếp gấp cũng khác nhau giữa các hiện vật còn lại. Quy định vào cửa miễn phí của Gyeongbokgung đòi phải có đủ áo trên và đồ mặc dưới, cùng một chiếc jeogori có cổ vắt chéo, nhưng nói thẳng rằng dải buộc và cách thắt nút thì không quan trọng. Phần còn lại là chuyện tay quen, và nó đến nhanh hơn khi bạn đã khoác sẵn một chiếc áo lên vai.