← Tìm hiểu hanbok

Cơ bản

Một bộ hanbok gồm những gì

Jeogori, chima, baji và durumagi ghép lại thành một bộ ra sao, và từng phần trên bộ hanbok thật ra gọi là gì.

Một bộ hanbok gồm những gì

Hanbok trông như một bộ đồ có rất nhiều bộ phận, nhưng số món áo quần thật sự thì không nhiều. Bách khoa toàn thư Văn hoá Dân tộc Hàn Quốc định nghĩa hanbok truyền thống là chima (치마), váy quấn, jeogori (저고리), áo khoác ngắn, baji (바지), quần, và durumagi (두루마기), áo choàng ngoài, cùng với jokki (조끼) và magoja (마고자) — hai món sau được thêm vào cuối thế kỷ 19. Gần như mọi cái tên khác mà bạn nghe thấy đều là một bộ phận của những món này.

Các món trong một bộ

  • Jeogori (저고리): áo khoác ngắn bọc lấy thân trên và hai tay, cài chéo ở phía trước. Ai cũng mặc, bất kể tuổi tác hay giới tính.
  • Chima (치마): váy quấn của nữ, cắt rộng bản và dồn thành những nếp gấp mềm.
  • Baji (바지): quần của nam, ống rộng và thu lại ở cổ chân.
  • Durumagi (두루마기): áo choàng ngoài dài, khoác lên trên tất cả những lớp còn lại.
  • Jokki (조끼) và baeja (배자): những chiếc áo gi-lê không tay; còn magoja (마고자) là áo khoác có tay, không cổ, cài bằng khuy — đây là các lớp mặc chồng lên jeogori.

Các bộ phận của jeogori

  • Gil (길): hai mảnh thân áo trước và sau.
  • Git (깃): dải cổ áo ôm lấy vòng cổ.
  • Dongjeong (동정): dải vải trắng hẹp khâu dọc mép trên của git.
  • Seop (섶): mảnh vạt nằm dưới git, giúp hai thân trước bắt chéo lên nhau.
  • Baerae (배래): đường phía dưới của tay áo, cong phình ra như bụng cá.
  • Goreum (고름): cặp dải buộc giữ cho thân trước khép lại, dải bên phải ngắn và dải bên trái dài.
  • Kkeutdong (끝동): phần viền cổ tay bằng vải khác màu, có trên một số jeogori của nữ.

Váy và quần

Chima gồm các khổ vải váy, phần cạp và dây buộc cạp. Malgi (말기) là tên gọi của dải cạp trên cùng, dùng cho cả váy lẫn quần. Baji được ghép từ những khổ vải gọi là marupok (마루폭) và sapok (사폭) nối vào cạp, còn ống quần thì thu lại ở cổ chân bằng dây gọi là daenim (대님). Bên ngoài ống quần đã buộc, người ta thường quấn thêm haengjeon (행전), thứ xà cạp hình ống kéo lên dọc ống chân và buộc ngay dưới đầu gối.

Lớp áo ngoài cùng

Tên durumagi mang nghĩa kín bưng bốn phía; viết bằng hanja là 주의 (周衣). Những mảnh vải hai bên sườn gọi là mu (무) bịt kín phần sườn để hở, và gấu áo dừng ở khoảng 20–25 cm phía trên mắt cá, tức quãng giữa bắp chân. Magoja thường được truy về năm 1885, khi Heungseon Daewongun trở về sau thời gian bị giam giữ ở nhà Thanh, trên người mặc chiếc magwae (마괘) kiểu Mãn Châu. (Mục từ magoja của Bách khoa toàn thư Văn hoá Dân tộc Hàn Quốc ghi năm 1887, nhưng việc ông được thả và hồi hương thì được xác định là năm 1885.) Jokki được cho là xuất hiện vào khoảng năm 1900, khi trang phục phương Tây du nhập.

Thứ tự mặc và hướng cài vạt

  • Nữ: sokbaji và sokchima (quần mặc trong và váy lót), rồi tất beoseon (버선), rồi chima, sau cùng là jeogori.
  • Nam: beoseon, baji, jeogori, jokki, magoja, durumagi.
  • Jeogori cài với seop bên trái nằm đè lên seop bên phải. Cách này gọi là uim (우임, 右衽): vạt bên phải nằm bên dưới, nên đường cài chạy về phía bên phải của người mặc. Cách ngược lại, jwaim (좌임), chỉ dùng khi khâm liệm người đã mất.
  • Với goreum, đặt dải ngắn bên phải lên trên dải dài bên trái rồi thắt một nút. Gấp dải nằm dưới thành một chiếc vòng, quấn dải ngắn quanh vòng đó, rồi luồn đầu dải qua.

Chỗ hở của chima nằm ở phía sau lưng, nhưng vạt ngoài quấn về bên nào thì thay đổi theo thời kỳ và theo tầng lớp, và đến nay các nguồn vẫn không thống nhất. Mặc thử một bộ là cách nhanh nhất để nhớ được những cái tên này.

Bộ sưu tập→ Mặc thử ảo