ฮันบกหนึ่งชุดประกอบด้วยอะไรบ้าง

ฮันบกดูเหมือนชุดที่มีชิ้นส่วนมากมาย แต่จำนวนตัวเสื้อผ้าจริง ๆ กลับมีไม่มาก สารานุกรมวัฒนธรรมแห่งชาติเกาหลีนิยามฮันบกดั้งเดิมว่าคือกระโปรงชีมา (chima) เสื้อช็อโกรี (jeogori) กางเกงพาจี (baji) และเสื้อคลุมทูรูมากี (durumagi) โดยนับรวมช็อกกี (jokki) และมาโกจา (magoja) เข้าไว้ด้วย สองชิ้นหลังนี้เป็นของที่เพิ่มเข้ามาในช่วงปลายศตวรรษที่สิบเก้า ชื่อเรียกอื่น ๆ ที่คุณจะได้ยินนั้นเกือบทั้งหมดเป็นชื่อของส่วนใดส่วนหนึ่งในเสื้อผ้าเหล่านี้

เสื้อผ้าที่ประกอบกันเป็นหนึ่งชุด

• ช็อโกรี (jeogori) เสื้อท่อนบนตัวสั้นที่โอบลำตัวและแขนทั้งสองข้างแล้วป้ายปิดด้านหน้า ทุกคนสวมช็อโกรี ไม่ว่าจะอายุเท่าไรหรือเพศใด
• ชีมา (chima) กระโปรงพันของผู้หญิง ตัดหน้ากว้างและรวบเป็นจีบนุ่ม ๆ
• พาจี (baji) กางเกงของผู้ชาย ทรงหลวมตลอดขาและรวบปิดที่ข้อเท้า
• ทูรูมากี (durumagi) เสื้อคลุมตัวยาวที่สวมทับทุกชิ้น
• ช็อกกี (jokki) และแพจา (baeja) เสื้อกั๊กไม่มีแขน กับมาโกจา (magoja) เสื้อคลุมมีแขนที่ไม่มีปกและติดกระดุม ทั้งหมดนี้คือชั้นที่สวมทับช็อโกรี

ส่วนต่าง ๆ ของช็อโกรี

• คิล (gil) ผืนผ้าที่ประกอบเป็นตัวเสื้อด้านหน้าและด้านหลัง
• คิต (git) แถบปกที่โอบรอบลำคอ
• ทงจ็อง (dongjeong) แถบผ้าขาวแคบ ๆ ที่เย็บไว้ตามขอบบนของคิต
• ซ็อพ (seop) ผืนผ้าใต้คิตที่ทำให้ชายหน้าซ้อนทับกันเองได้
• แพแร (baerae) เส้นใต้วงแขนของแขนเสื้อ โค้งนูนออกเหมือนท้องปลา
• โครึม (goreum) สายผูกสองเส้นที่รั้งชายหน้าให้ปิดอยู่ เส้นขวาสั้นและเส้นซ้ายยาว
• กึดทง (kkeutdong) ปลายแขนที่ต่อด้วยผ้าคนละสี พบในช็อโกรีของผู้หญิงบางตัว

กระโปรงและกางเกง

ชีมาประกอบขึ้นจากผืนกระโปรง แถบเอว และสายผูกเอว คำว่ามัลกี (malgi) หมายถึงแถบด้านบนสุดของกระโปรงหรือของกางเกงก็ได้ ส่วนพาจีตัดจากผืนผ้าที่เรียกว่ามารูพก (marupok) และซาพก (sapok) ต่อเข้ากับแถบเอว แล้วรวบปลายขาที่ข้อเท้าด้วยสายที่เรียกว่าแทนิม (daenim) เหนือปลายขาที่มัดไว้แล้ว มักเพิ่มแฮงจ็อน (haengjeon) ปลอกผ้าทรงกระบอกที่ดึงขึ้นมาหุ้มหน้าแข้งแล้วผูกไว้ใต้เข่า เข้าไปอีกชั้นหนึ่ง

ชั้นนอกสุด

ชื่อทูรูมากีให้ความหมายว่าปิดมิดโดยรอบ เขียนด้วยอักษรจีนว่า 周衣 (จูอี) ผืนผ้าด้านข้างที่เรียกว่ามู (mu) ปิดช่องข้างที่เปิดอยู่ และชายเสื้ออยู่สูงจากข้อเท้าราว 20–25 ซม. คือประมาณกลางน่อง โดยทั่วไปถือว่ามาโกจามีที่มาจากปี 1885 เมื่อฮึงซ็อนแทว็อนกุนกลับมาจากการถูกกักตัวในราชวงศ์ชิงพร้อมกับสวมมากวแอ (magwae) แบบแมนจู หัวข้อมาโกจาในสารานุกรมวัฒนธรรมแห่งชาติเกาหลีระบุปี 1887 แต่การปล่อยตัวและการเดินทางกลับของท่านลงวันที่ไว้ที่ปี 1885 ส่วนช็อกกีเชื่อกันว่าปรากฏขึ้นราวปี 1900 พร้อมกับการเข้ามาของเครื่องแต่งกายแบบตะวันตก

ลำดับการสวมและทิศทางการป้าย

• ผู้หญิง: ซกพาจี (sokbaji) และซกชีมา (sokchima) คือกางเกงซับในและกระโปรงซับใน จากนั้นถุงเท้าพ็อซ็อน (beoseon) แล้วจึงชีมา และช็อโกรีเป็นลำดับสุดท้าย
• ผู้ชาย: พ็อซ็อน พาจี ช็อโกรี ช็อกกี มาโกจา ทูรูมากี
• ช็อโกรีป้ายปิดโดยให้ซ็อพข้างซ้ายทับข้างขวา เรียกว่าอูอิม (uim, 右衽) หมายถึงแผ่นขวาสอดเข้าไปอยู่ข้างใน เส้นป้ายจึงพาดไปทางขวาของผู้สวม ส่วนแบบกลับกันคือชวาอิม (jwaim) ใช้เฉพาะตอนแต่งกายให้ผู้ตายเท่านั้น
• สำหรับโครึม ให้วางสายขวาที่สั้นทับสายซ้ายที่ยาวแล้วผูกหนึ่งครั้ง พับสายล่างขึ้นเป็นห่วง เอาสายสั้นพันรอบห่วงนั้น แล้วดึงปลายลอดออกมา

ช่องเปิดของชีมาอยู่ด้านหลัง แต่ชายผ้าด้านนอกจะพันไปทางใดนั้นต่างกันไปตามยุคสมัยและตามกลุ่มทางสังคม และเอกสารต่าง ๆ ก็ยังอธิบายไม่ตรงกัน การได้สวมจริงสักครั้งคือวิธีที่เร็วที่สุดที่จะทำให้จำชื่อเหล่านี้ได้