Эрэгтэй ханбокийг хэрхэн өмсөх вэ

Эрэгтэй ханбок бол тогтсон дарааллаар өмсдөг давхаргуудын өрлөг юм. Нэгийг нь алгасвал, эсвэл хоёрыг нь солиод өмсвөл доод давхарга нь ханцуйны ам эсвэл хормойн доогуур цухуйна. Барууны костюмд эсгүүр, таарц хийдэг ажлын ихэнхийг ханбокт өмсөх дараалал гүйцэтгэдэг.

Давхаргын дараалал

Солонгосын гар урлал, дизайны сангийн ажиллуулдаг Уламжлалт соёлын портал нэг биш, хоёр дарааллыг үзүүлдэг.

• Бажи (바지) буюу өмд, жогори (저고리) буюу богино хүрэм, дараа нь зохицсон захтай ханцуйгүй хантааз бэжа (배자), дараа нь бүтэн урт гадуур хувцас дурумаги (두루마기)
• Бажи, жогори, дараа нь уламжлалт даавуугаар хийсэн хантааз жокки (조끼), дараа нь товчоор хийдэг гадуур хүрэм магожа (마고자), дараа нь дурумаги

Дунд давхаргад юу өмсөхөөс дараалал шалтгаална. Хэлбэр өгсөн оймс болох босоныг (버선) шагайд юу ч уяхаас өмнө хамгийн түрүүнд өмсдөг.

Өмд ба шагайн уяа

Ханбокийн өмдийг өргөн кынсапок (큰사폭), нарийн жагынсапок (작은사폭), хөлний хэсгийн марупок (마루폭), бүсэлхийн хэсэг гэсэн даавуунуудаас эсгэдэг бөгөөд задгай ч, атираа ч байхгүй. Товч ч, цахилгаан ч байхгүй. Илүү үлдсэн даавууг нугалж биедээ тааруулдаг.

• Өргөн кынсапок нь баруун хөл дээр ирэхээр өмснө.
• Бүсэлхийн сул илүүдлийг баруун тийш чанга татаад, цуглуулсан тэр илүүдлээ буцааж зүүн тийш нугалж хийнэ. Ингэснээр урд төвд атираа зүүн тийш харна.
• Бүсний уяа болох хоритти (허리띠)-г уяад, үзүүрийг нь хүрмийн доогуур унжуулна.
• Өмдний шуумагны амыг шагайны дотор талын ясанд тулгаж, илүүдлийг гадагш нугалаад, шагайн уяа болох дэним (대님)-ийг хоёр удаа тойруулж ороогоод зангидна.

Дэнимийн зангилааг ихэвчлэн шагайны дотор тал руу харуулж уядаг ч, гадагш харуулж уях нь бас бий.

Хүрэм ба уяа

Жогори урдуураа задгай бөгөөд баруун тийш ороож хаадаг тул зүүн хэсэг нь баруун хэсгээ дардаг. Захын цагаан тууз болох донжоныг (동정) хүзүүнд нааж тохируулна. Эхлээд дотор талын горымыг (고름), дараа нь гадна талын хос уяаг уяна. Баруун хэсгээс гарсан богино горымыг урт горым дээгүүр хөндлөн тавиад, доогуур нь оруулж дээш нь гаргаж, дараа нь гогцоо хийж чангална.

Хантааз ба гадуур хүрэм

Жокки, магожа хоёр аль аль нь XIX зууны сүүлээр ханбокт нэвтэрсэн. Жокки нь барууны хантаазыг уламжлалт даавуугаар давтан хийсэн зүйл бөгөөд ханбокт халаас байдаггүй байсан тул хурдан дэлгэрчээ. Магожад зах ч, уяа ч байхгүй. Урд төвдөө товчоор хийгддэг бөгөөд эрэгтэй магожад дээд, доод хоёр товч байх ба эсрэг талын гогцоонд нь оруулж тогтооно.

Магожагийн гарал үүсэлд тогтсон нэг тайлбар байхгүй. Хынсон Дэвонгун 1885 онд Баодингаас суллагдан буцаж ирэхдээ өмссөн Чин улсын хувцас магвэ (마괘)-гээс гаралтай гэж түгээмэл ярьдаг (зарим лавлах номд 1887 он гэж бичсэн байдаг). Гэвч Үндэсний ардын музейн толь бичигт түүнээс өмнө ч жогорийн гадуур өмсдөг масанги (마상의) хэмээх солонгос гадуур хүрэм байсныг тэмдэглэсэн байна. Мөн тэрхүү толь бичиг магожаг хойгийн өмнөд хэсгээс илүү төв ба хойд хэсэгт өмсдөг байсан гэж үзээд, Солонгосын эзэнт улсын сүүлийн жилүүдийн гэрэл зурагт бүтэн урт дээлийн гадуур өмссөн жишээ байдгийг дурдсан нь ямар нэг ганц журам байгаагүйг харуулж байна.

Гадуур хувцас

Дурумагид хажуугийн ч, арын ч задгай байхгүй. Түүний нэрийг ихэвчлэн дөрвөн зүг тойрч бүтэн хаагдсан гэсэн утгатай гэж тайлбарладаг ч, Ким Дон-ук үүнийг Корёгийн сүүл үеийн монгол үг болох хурумакчи гэдгээс гаралтай гэж үзсэн. Дурумаги нь донжон, уяатай шулуун захтай, хормой нь шилбэ ба шагайны хооронд ирдэг. Гожон хааны үеэс эхлэн зэрэг дэв, нас, хүйс харгалзахгүй өмсдөг болсон бөгөөд өнөө ч ёслолын үед эрэгтэй хүний хувцас дурумагигүй бол бүрэн гэж тооцогддоггүй. Нэг удаа өмсөж үзвэл давхарга бүр яагаад яг тэр чигтээ хаагддагийн учир хийсвэр байхаа больдог.