Giữ gìn hanbok: cất giữ, giặt, nếp nhăn và vết bẩn

Hanbok được cắt phẳng. Các mảnh rập là những khổ vải thẳng chứ không phải những hình được uốn theo cơ thể, và gần như mọi điều trong việc giữ gìn nó đều đi ra từ đó. Treo trên sào thì áo chảy xệ ở vai và ở cổ; gấp phẳng thì nó trở lại đúng dáng. Phần lớn công việc diễn ra vào buổi tối hôm bạn cởi nó ra.

Buổi tối của ngày bạn mặc

• Phủi bụi bằng khăn khô hoặc bàn chải mềm, bắt đầu từ những chỗ bám bẩn trước nhất: cổ áo, cổ tay áo và gấu của chima (치마), chiếc váy quấn.
• Hong áo trong bóng râm có gió lưu thông vài giờ trước khi gấp cất, để hơi ẩm của một ngày mặc thoát khỏi mặt vải.
• Dongjeong (동정) là dải vải trắng hẹp lược dọc cổ của jeogori (저고리), áo khoác ngắn. Nó được làm ra để tháo chỉ và thay mới khi ngả xám, nhờ vậy không phải giặt cả chiếc áo.

Vết bẩn

Hãy xử lý vết bẩn ngay tại chỗ nó vừa dính. Để lâu, nó ngấm vào sâu trong sợi vải và bị oxy hoá. Luồn một chiếc khăn khô xuống dưới, rồi đẩy vết bẩn sang chiếc khăn ấy bằng cách thấm nhẹ từ mép ngoài vết bẩn vào phía trong, dùng một mảnh vải có thấm chút nước giặt trung tính, hoặc một que bông thấm nước. Chà xát sẽ làm sợi vải xù rối và làm quầng bẩn loang ra. Cách dùng que bông ẩm chỉ dành cho vải bông, các loại vải gai và sợi tổng hợp. Với lụa tơ tằm thật, nước sẽ để lại quầng trên mặt vải bất kể vết bẩn to nhỏ thế nào: chỉ thấm bằng khăn khô, phần còn lại giao cho tiệm giặt chuyên nghiệp.

Giặt theo từng chất liệu

• Lụa tơ tằm thật không giặt nước; phải mang đi giặt khô. Hãy báo cho tiệm giặt nếu chiếc áo có dát vàng (금박) hoặc thêu chỉ vàng — dung môi làm bong lớp vàng dát ra ngay, nên với những chiếc áo ấy thì làm sạch từng điểm vẫn hơn là giặt cả bộ. Giặt đi giặt lại nhiều lần còn làm màu xỉn đi và làm hại những đường may mảnh.
• Vải bông, vải gai ramie (모시, mosi) và vải gai dầu (삼베, sambe) có thể giặt tay bằng nước ấm với nước giặt trung tính, ấn nhẹ chứ không vò, và tuyệt đối không vắt xoắn.
• Vải pha polyester, thường gặp ở hanbok cho thuê và hanbok mặc thường ngày, giặt tay ở 30–40°C rồi phơi trong bóng râm.

Nếp nhăn và bàn là

Là lớp lót trước, rồi mới đến lớp vải ngoài. Các hướng dẫn giữ gìn của Hàn Quốc đưa ra thứ tự cho jeogori là thân sau, mặt sau tay áo, hai thân trước, mặt trước tay áo, cổ áo, rồi đến goreum (고름), cặp dải buộc. Với chima, là gấu váy và dải nẹp mép trước từ phía lớp lót, rồi là dần các khổ váy từ dưới lên, sau cùng là phần cạp. Đừng là bẹp các nếp gấp. Nhiệt độ đi theo loại sợi: sợi tổng hợp dưới 120°C, len 120–130°C, lụa khoảng 130°C, vải gai ramie và vải gai dầu 160–170°C, vải bông 160–180°C. Hãy lót một tấm vải bông mỏng lên trên phần thêu hoặc phần dát vàng, và tuyệt đối không xịt nước lên lụa, vì lụa sẽ bị quầng.

Cất giữ

Hãy gấp lại và đặt nằm phẳng. Một tờ hanji (한지), giấy dâu Hàn Quốc, hoặc giấy không axit kẹp ở mỗi nếp gấp sẽ làm dịu vệt hằn. Với jeogori, đặt hai dải buộc nằm dọc theo thân áo và gấp tay áo vào trong theo đường vòng nách, giữ cho cổ áo và dongjeong không bị nhàu. Với chima, gấp theo các đường may nối khổ, rồi gấp đôi theo chiều dài. Các hướng dẫn nói khác nhau về số nếp gấp — có nơi bảo gấp thành bốn khổ, có nơi bảo chia ba rồi lại chia ba lần nữa. Hãy dùng túi vải thoáng khí thay cho túi nhựa, và để nơi tối, vì lụa được coi là loại sợi dệt thông dụng nhạy sáng nhất. Độ ẩm ổn định cũng quan trọng: độ ẩm lên xuống thất thường làm sợi vải nở ra rồi co lại đến mất dáng, còn ẩm ướt thì sinh nấm mốc và nhậy cắn quần áo.

Mỗi nhà một cách. Bộ hanbok mặc thường xuyên vẫn hay được treo trong thời gian ngắn: jeogori thì móc ở vòng nách để tay áo buông thẳng, chima thì buộc một sợi dây quanh phần eokkaeheori (어깨허리), tức cạp có dây đeo vai. Đem quần áo ra hong trong bóng râm vào một ngày trong và khô sau mùa mưa, lộn mặt trong ra ngoài, là thói quen cũ mà đến nay vẫn hiệu quả. Thuốc chống nhậy thì còn tranh cãi: các hướng dẫn giữ gìn của Hàn Quốc bảo nên dùng và thay thường xuyên, trong khi một số người làm hanbok lại khuyên đừng để gần lụa. Đằng nào thì cũng không nên để nó chạm vào mặt vải.

Phần lớn những điều này trở nên hiển nhiên sau một ngày mặc, khi bạn đã cảm được hanbok nhăn ở đâu và không nhăn ở đâu.